ΜΙΝΩΙΚΗ ΚΥΔΩΝΙΑ (Greek OCR)
Η σύγχρονη πόλη των Χανίων είναι ιδρυμένη πάνω στη μινωική πόλη που τουλάχιστον από τον 14ο αι. π.Χ. θεωρείται ότι ονομαζόταν Κυδωνία ή ku-do-ni-ja σε κνωσιακές πινακίδες της Γραμμικής Β γραφής. Κατά την παράδοση ήταν μία από τις τρεις κύριες πόλεις που ίδρυσε ο Μίνως στην Κρήτη (Κνωσός, Φαιστός, Κυδωνία): Διόδωρος Σικελιώτης V, 78.2.
Οι ανασκαφές των τελευταίων σαράντα χρόνων έχουν φέρει στο φως σημαντικά λείψανα του μινωικού οικισμού στο λόφο Καστέλλι και στη γειτονική συνοικία Σπλάντζια, στην Παλιά Πόλη. Τα αρχαιολογικά ευρήματα στις παραπάνω θέσεις αντιπροσωπεύουν όλες τις αρχαιολογικές φάσεις του μινωικού πολιτισμού, από την πρωτομινωική Ι (3650 π.Χ.) έως την υστερομινωική ΙΙΙ Γ (1200 π.Χ.) περίοδο.
Η νεοανακτορική περίοδος (1600 - 1450 π.Χ.), όπως και η κρητομυκηναϊκή και η μετανακτορική (1400 - 1100 π.Χ.), είναι έως σήμερα οι πιο γνωστές και καλύτερα σωζόμενες φάσεις του μινωικού πολιτισμού στα Χανιά. Η νεοανακτορική εγκατάσταση των Χανίων κατατάσσεται στα ανακτορικά κέντρα με προσεγμένο πολεοδομικό σχέδιο, συγκεντρωτική εξουσία και γραφειοκρατική οργάνωση. Την τελευταία περίοδο του μινωικού πολιτισμού, που η Κρήτη αποτελεί πλέον τμήμα του μυκηναϊκού κόσμου, η Κυδωνία παρουσιάζει εντυπωσιακή ευημερία και αποτελεί το κομβικό σημείο ενός υπερπόντιου εμπορικού δικτύου, με επαφές στην ηπειρωτική Ελλάδα, τις Κυκλάδες, την Κύπρο, τη Χαναάν, τη Συρία, την Αίγυπτο, την Ιταλία και τη Σαρδηνία.
Το οικόπεδο ιδιοκτησίας Βακαλουνάκη ανασκάφτηκε τα έτη 1973 - 1975, και έφερε στο φως τμήμα του αρχείου της μινωικής Κυδωνίας (Εικ. 1).
Στη δυτική πλευρά του οικοπέδου και στα ανώτερα στρώματα εντοπίστηκαν υπολείμματα κτιρίου και λιθόστρωτου της γεωμετρικής περιόδου. Στην ανατολική πλευρά τα αποσπασματικά λείψανα μινωικών κατασκευών που βρέθηκαν στα ανώτερα στρώματα χρονολογήθηκαν στην ΥΜ ΙΙΙ Β (1300 - 1200 π.Χ.) και ΥΜ ΙΙΙ Γ (1200 - 1100 π.Χ.) περίοδο. Βαθύτερα αποκαλύφθηκαν τα λείψανα δύο κτιρίων (κτίρια Ι - ΙΙ), που φαίνεται ότι καταστράφηκαν από τη μεγάλη πυρκαγιά του 1450 π.Χ., η οποία εντοπίζεται και στα υπόλοιπα κρητικά κέντρα εκτός του ανακτόρου της Κνωσού. Στο δάπεδο του ενός κτιρίου, βρέθηκε στρώμα με έντονο κόκκινο χρώμα, από το ψήσιμο των διαλυμένων ωμών πλίνθων, που περιείχε επίσης μικρά κομμάτια καμένου ξύλου, μικρές καμένες ελαφρόπετρες, θραύσματα έγχρωμων ασβεστολιθικών αλλά και πήλινων κονιαμάτων. Μέσα σε αυτό το στρώμα καταστροφής βρέθηκαν κατάλοιπα του αρχείου της μινωικής Κυδωνίας: 72 θραύσματα πινακίδων (Εικ. 8), 104 δισκία (Εικ. 7), 28 πολυεδρικά και 58 απλά σφραγίσματα. Οι πινακίδες έχουν κείμενα στη Γραμμική Α γραφή. Σημεία ή ιδεογράμματα της ίδιας γραφής έχουν χαραχθεί στη μία επιφάνεια των δισκίων και σε μία ή δύο όψεις των πολυεδρικών σφραγισμάτων. Τα δισκία φέρουν πολλαπλά αποτυπώματα από την ίδια πάντα σφραγίδα στην περιφέρεια τους και τα πολυεδρικά σφραγίσματα σε μία από τις τρεις μακριές όψεις τους. Τα απλά σφραγίσματα έχουν κυρίως ένα αποτύπωμα και είναι ανεπίγραφα (Εικ. 5 - 6). Τα αντικείμενα του αρχείου δεν βρέθηκαν στη θέση τους πάνω στο δάπεδο. Φαίνεται ότι είτε κατέπεσαν από τον όροφο ή προέρχονται από κτίριο που βρισκόταν βορειότερα, σε ψηλότερο επίπεδο.
Λείψανα ενός τρίτου κτιρίου (κτίριο ΙΙΙ), που χρονολογείται στην ΜΜ ΙΙΙ - ΥΜ Ι περίοδο (περ. 1700 - 1600 π.Χ.), εντοπίστηκαν στη δυτική πλευρά του χώρου. Φαίνεται ότι και τα τρία κτίρια επισκευάσθηκαν μετά την καταστροφική πυρκαγιά της ΥΜ ΙΒ περιόδου (1480 - 1425 π.Χ.) και συνέχισαν να λειτουργούν έως και την ΥΜ ΙΙΙΑ1 περίοδο (1400 - 1370 π.Χ.).
Σε τομή βαθύτερα των κτιρίων αποκαλύφθηκε λιθόστρωτο, πιθανόν υπαίθριου χώρου, της ΜΜ ΙΙΙ περιόδου. Το λιθόστρωτο κατασκευάστηκε πάνω στα λείψανα πρωιμότερου κτιρίου της ΜΜ Ι-ΙΙ περιόδου (2160 - 1700 π.Χ.), που σώζει υπολείμματα τοίχων και πλακόστρωτου.
---
MINOAN KYDONIA
The modern city of Chania is founded upon the Minoan city which, since at least the 14th century BC, is considered to have been named Kydonia or *ku-do-ni-ja* in Knossian Linear B tablets. According to tradition, it was one of the three principal cities founded by Minos in Crete (Knossos, Phaistos, Kydonia): Diodorus Siculus V, 78.2.
Excavations over the last forty years have brought to light significant remains of the Minoan settlement on Kastelli Hill and in the neighboring Splantzia district, in the Old Town. The archaeological finds at these locations represent all archaeological phases of the Minoan civilization, from the Early Minoan I (3650 BC) to the Late Minoan IIIC (1200 BC) period.
The Neopalatial period (1600 - 1450 BC), as well as the Creto-Mycenaean and Postpalatial periods (1400 - 1100 BC), are to date the most well-known and best-preserved phases of Minoan civilization in Chania. The Neopalatial settlement of Chania is classified among the palatial centers with a careful urban plan, centralized authority, and bureaucratic organization. During the final period of Minoan civilization, when Crete was now part of the Mycenaean world, Kydonia displayed impressive prosperity and constituted the focal point of an overseas trade network, with contacts in mainland Greece, the Cyclades, Cyprus, Canaan, Syria, Egypt, Italy, and Sardinia.
The plot owned by Vakalounakis was excavated between the years 1973 - 1975, bringing to light part of the archive of Minoan Kydonia (Fig. 1).
On the western side of the plot and in the upper layers, remains of a building and a paved surface from the Geometric period were located. On the eastern side, fragmentary remains of Minoan structures found in the upper layers were dated to the LM IIIB (1300 - 1200 BC) and LM IIIC (1200 - 1100 BC) periods. Deeper down, the remains of two buildings were revealed (buildings I - II), which appear to have been destroyed by the great fire of 1450 BC, an event also noted at other Cretan centers aside from the palace of Knossos. On the floor of one building, a layer with an intense red color was found—from the baking of dissolved unbaked bricks—which also contained small pieces of burnt wood, small burnt pumice stones, and fragments of colored limestone as well as clay mortars. Inside this destruction layer, remains of the archive of Minoan Kydonia were found: 72 tablet fragments (Fig. 8), 104 roundels (Fig. 7), 28 polyhedric, and 58 simple sealings. The tablets feature texts in the Linear A script. Signs or ideograms of the same script are incised on one surface of the roundels and on one or two faces of the polyhedric sealings. The roundels bear multiple impressions consistently from the same seal around their periphery, and the polyhedric sealings on one of their three long faces. The simple sealings mainly have a single impression and are uninscribed (Fig. 5 - 6). The archive objects were not found in situ on the floor. It appears they either fell from the upper floor or originated from a building located further north, at a higher level.
Remains of a third building (building III), dating to the MM III - LM I period (c. 1700 - 1600 BC), were located on the western side of the site. It seems that all three buildings were repaired after the destructive fire of the LM IB period (1480 - 1425 BC) and continued to function until the LM IIIA1 period (1400 - 1370 BC).
In a trench deeper than the buildings, a paving was revealed, probably belonging to an outdoor space from the MM III period. The paving was built over the remains of an earlier building from the MM I-II period (2160 - 1700 BC), which preserves remains of walls and flagstone paving.
Ministry of Culture information board at Kydonia ruins (Ancient Chania). Chania, Crete, Greece. 2009
◈
Αρχαία Κυδώνια (Χανιά), Κρήτη, Ελλάδα. 2009
Aegean Architecture Chania Crete Kydonia Linear A Masonry Minoan Original Photo Pottery Reconstructions and Plans Seals or Stamps Urban Ruins