On this page:
The Parthenon pediments were lavishly adorned with sculptures that filled their triangular shapes in both the east and west facades.
The sculptures of the Parthenon pediments are some of the finest examples of classical Greek art.
Both sculptural themes involve the goddess Athena to whom the temple was dedicated.
In the east pediment the goddess is depicted in the moment of her birth, while in the west pediment, she is competing with Poseidon for becoming the city’s patron.
In ancient times the sculptures were colored, as was the entire Parthenon–though how vivid the colors looked, or how much of the temple was painted is not certain.
Τα αετώματα του Παρθενώνα ήταν πλούσια διακοσμημένα με γλυπτά που γέμιζαν τα τριγωνικά τους σχήματα τόσο στην ανατολική όσο και στη δυτική πρόσοψη.
Τα γλυπτά των αετωμάτων του Παρθενώνα αποτελούν μερικά από τα ωραιότερα δείγματα της κλασικής ελληνικής τέχνης. Και τα δύο γλυπτικά θέματα αφορούν τη θεά Αθηνά, στην οποία ήταν αφιερωμένος ο ναός.
Στο ανατολικό αέτωμα η θεά απεικονίζεται τη στιγμή της γέννησής της, ενώ στο δυτικό αέτωμα αναπαρίσταται η φιλονικία της με τον Ποσειδώνα για την κηδεμονία της πόλης.
Στην αρχαιότητα τα γλυπτά ήταν χρωματισμένα, όπως και ολόκληρος ο Παρθενώνας — αν και δεν είναι βέβαιο πόσο ζωντανά ήταν τα χρώματα ή ποιο ακριβώς μέρος του ναού ήταν βαμμένο.
Parthenon East Pediment | Ανατολικό Αέτωμα Παρθενώνα
The east pediment represented the birth of Athena.
According to Greek mythology Zeus gave birth to Athena after a terrible headache prompted him to summon Hephaestus’ (the god of fire and the forge) assistance. To alleviate the pain he ordered Hephaestus to strike him with his forging hummer, and when he did, Zeus’ head split open and out popped the goddess Athena in full armor. The sculptural arrangement depicts the moment of Athena’s birth.
Unfortunately, the center pieces of the pediment were destroyed before Jacques Carrey created his drawings in 1674, so all reconstructions are subject to conjecture and speculation. The main Olympian gods must have stood around Zeus and Athena watching the wondrous event with Hephaestus and Hera probably near them. The Carrey drawings are instrumental in reconstructing the sculptural arrangement beyond the center figures to the north and south.
The birth of Athena took place at dawn, and this precise chronology is depicted by the heads of the horses that appear at the south corner of the pediment.
The horses of Helios (sun) are depicted as if they are about to rise above the horizon pulling behind them the life giving sun. The horse’s faces are depicted in vigorous activity and full of energy, in contrast to the group of horses at the other end (the north) that appear fatigued and labored with bulging eyes, open mouths, and tense muscles as they dip below the horizon. The horses of Selene (moon) are tired for they are at the end of their journey across the night sky.
The poses of the statues are mostly relaxed and exhibit moderate interaction with each other, while the lines of the drapery of the clothes provide most of the visual drama as they are carved in deep relief that provides high contrast between light and shadow.
The figures at the center exhibit moderate movement, while the ones at the corners are reclined to accommodate the limited space, and to accurately depict the activity level during the early hours of the morning when most gods and mortals alike await the for the sun to rise.
Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Δίας γέννησε την Αθηνά αφού ένας τρομερός πονοκέφαλος τον ώθησε να ζητήσει τη βοήθεια του Ηφαίστου (του θεού της φωτιάς και της σιδηρουργίας). Για να ανακουφίσει τον πόνο, διέταξε τον Ήφαιστο να τον χτυπήσει με το σφυρί της σιδηρουργίας του και, όταν το έκανε, το κεφάλι του Δία άνοιξε και ξεπήδησε η θεά Αθηνά πάνοπλη. Η γλυπτική σύνθεση απεικονίζει τη στιγμή της γέννησης της Αθηνάς.
Δυστυχώς, τα κεντρικά τμήματα του αετώματος καταστράφηκαν πριν ο Ζακ Καρέ (Jacques Carrey) δημιουργήσει τα σχέδιά του το 1674, επομένως όλες οι αναπαραστάσεις αποτελούν αντικείμενο υποθέσεων και εικασιών. Οι κύριοι Ολύμπιοι θεοί πρέπει να στέκονταν γύρω από τον Δία και την Αθηνά παρακολουθώντας το θαυμαστό γεγονός, με τον Ήφαιστο και την Ήρα πιθανότατα κοντά τους. Τα σχέδια του Καρέ είναι καθοριστικά για την ανασύνθεση της γλυπτικής διάταξης πέρα από τις κεντρικές μορφές προς τα βόρεια και τα νότια.
Η γέννηση της Αθηνάς έλαβε χώρα την αυγή, και αυτή η ακριβής χρονολόγηση απεικονίζεται από τα κεφάλια των αλόγων που εμφανίζονται στη νότια γωνία του αετώματος.
Τα άλογα του Ηλίου απεικονίζονται σαν να πρόκειται να υψωθούν πάνω από τον ορίζοντα, σέρνοντας πίσω τους τον ζωοδότη ήλιο. Τα πρόσωπα των αλόγων αποδίδονται σε έντονη δραστηριότητα και γεμάτα ενέργεια, σε αντίθεση με την ομάδα των αλόγων στο άλλο άκρο (το βόρειο) που φαίνονται κουρασμένα και καταπονημένα, με εξογκωμένα μάτια, ανοιχτά στόματα και τεντωμένους μύες καθώς βυθίζονται κάτω από τον ορίζοντα. Τα άλογα της Σελήνης είναι κουρασμένα γιατί βρίσκονται στο τέλος του ταξιδιού τους στον νυχτερινό ουρανό.
Οι στάσεις των αγαλμάτων είναι κυρίως χαλαρές και παρουσιάζουν μέτρια αλληλεπίδραση μεταξύ τους, ενώ οι γραμμές της πτύχωσης των ενδυμάτων παρέχουν το μεγαλύτερο μέρος του οπτικού δράματος, καθώς είναι λαξευμένες σε βαθύ ανάγλυφο που προσφέρει υψηλή αντίθεση μεταξύ φωτός και σκιάς.
Οι μορφές στο κέντρο παρουσιάζουν μέτρια κίνηση, ενώ εκείνες στις γωνίες είναι ξαπλωμένες για να προσαρμοστούν στον περιορισμένο χώρο και να αποδώσουν με ακρίβεια το επίπεδο δραστηριότητας κατά τις πρώτες πρωινές ώρες, όταν οι περισσότεροι θεοί και θνητοί περιμένουν την ανατολή του ήλιου.
Parthenon West Pediment | Δυτικό Αέτωμα Παρθενώνα
The west pediment faced the Propylaia and depicted Athena and Poseidon competing for the honor of becoming the city’s patron.
Athena and Poseidon appear at the center of the composition, diverging from one another in strong diagonal forms with the goddess holding the olive tree and the god of the sea raising his trident to strike the earth. At their flanks they are framed by two active groups of horses pulling chariots, while a crowd of legendary personalities from Athenian mythology fills the space out to the acute corners of the pediment.
The figures are sculpted in natural movement with bodies full of vital energy that bursts through their flesh, as the flesh in turn bursts through their thin clothing. The thin chitons allow the body underneath to be revealed as the focus of the composition. The distinction between gods and humans is blurred in the conceptual interplay between the idealism and naturalism bestowed on the stone by the sculptors.
The sculptures were finished all around even though parts of them were placed against the back wall of the pediment never to be seen. Finishing the figures even in areas unseen was a necessary task in order to ensure the high degree of realism that the artists were aiming at. It would be extremely difficult to sculpt the front without the accurate reference of the back. It is also possible that the statues were exhibited freestanding before they were hoisted 16 meters above ground and placed at the pediment.
The overall character of the pediment sculptures was very energetic as the figures were placed in a dense arrangement with many overlapping bodies and limbs. As a result, the negative space between the figures acquired a complexity analogous to the one found on the statues themselves, while glimpses of the flat background, which would allow the eyes to rest, were minimized. The space beyond the building was pulled into the pediment composition cleverly as the figures often reached out beyond the imaginary plane of the temple’s façade.
Το δυτικό αέτωμα ήταν στραμμένο προς τα Προπύλαια και απεικόνιζε την Αθηνά και τον Ποσειδώνα να αναμετρώνται για την τιμή να γίνουν προστάτες της πόλης.
Η Αθηνά και ο Ποσειδώνας εμφανίζονται στο κέντρο της σύνθεσης, αποκλίνοντας ο ένας από τον άλλον σε έντονα διαγώνια σχήματα, με τη θεά να κρατά την ελιά και τον θεό της θάλασσας να υψώνει την τρίαινά του για να χτυπήσει τη γη. Στα πλευρά τους πλαισιώνονται από δύο ενεργές ομάδες αλόγων που σέρνουν άρματα, ενώ ένα πλήθος θρυλικών προσωπικοτήτων της αθηναϊκής μυθολογίας γεμίζει τον χώρο μέχρι τις οξείες γωνίες του αετώματος.
Οι μορφές είναι σμιλεμένες με φυσική κίνηση και σώματα γεμάτα ζωτική ενέργεια που ξεπηδά μέσα από τη σάρκα τους, καθώς η σάρκα με τη σειρά της ξεπροβάλλει μέσα από τα λεπτά τους ενδύματα. Οι λεπτοί χιτώνες επιτρέπουν στο σώμα από κάτω να αποκαλυφθεί ως το επίκεντρο της σύνθεσης. Η διάκριση μεταξύ θεών και ανθρώπων θολώνει στην εννοιολογική αλληλεπίδραση μεταξύ του ιδεαλισμού και του νατουραλισμού που χάρισαν στην πέτρα οι γλύπτες.
Τα γλυπτά ήταν κατεργασμένα ολόγλυφα σε όλες τους τις πλευρές, παρόλο που τμήματά τους τοποθετήθηκαν στην πίσω πλευρά του αετώματος και δεν θα ήταν ποτέ ορατά. Η ολοκλήρωση των μορφών ακόμη και σε αθέατα σημεία ήταν απαραίτητο έργο προκειμένου να διασφαλιστεί ο υψηλός βαθμός ρεαλισμού στον οποίο στόχευαν οι καλλιτέχνες. Θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να σμιλευτεί η μπροστινή πλευρά χωρίς την ακριβή αναφορά της πίσω. Είναι επίσης πιθανό τα αγάλματα να εκτέθηκαν ως ελεύθερα γλυπτά πριν ανυψωθούν σε ύψος 16 μέτρων από το έδαφος και τοποθετηθούν στο αέτωμα.
Ο συνολικός χαρακτήρας των γλυπτών του αετώματος ήταν πολύ ενεργητικός, καθώς οι μορφές ήταν τοποθετημένες σε μια πυκνή διάταξη με πολλά επικαλυπτόμενα σώματα και μέλη. Ως αποτέλεσμα, ο κενός χώρος μεταξύ των μορφών απέκτησε μια πολυπλοκότητα ανάλογη με εκείνη των ίδιων των αγαλμάτων, ενώ οι ματιές στο επίπεδο βάθος, που θα επέτρεπαν στα μάτια να ξεκουραστούν, ελαχιστοποιήθηκαν. Ο χώρος πέρα από το κτίριο ενσωματώθηκε έντεχνα στη σύνθεση του αετώματος, καθώς οι μορφές συχνά εκτείνονταν πέρα από το νοητό επίπεδο της πρόσοψης του ναού.
